Człowiek we współczesnym świecie jest narażony na ogólny natłok informacji. Wśród nich czają się niebezpieczne komunikaty, które pozornie niegroźne, mogą jednak wpływać na myśli, zachowania i decyzje. Zagrożenie rośnie, poprzez rozwój środków masowego przekazu, a perswazja oraz często z nią mylona manipulacja stają się możliwe do wykorzystania na szeroką skalę. Jak sytuacja wygląda w przypadku reklamy oraz jak rozróżnić te dwa często mylone ze sobą pojęcia?
Reklama, która jako komunikat pokonuje drogę od nadawcy do odbiorcy, jest obecna prawie na każdej płaszczyźnie życia współczesnego człowieka. Dosięga życia prywatnego, społecznego i środowiska, w którym żyje jednostka. Reklamy mogą polegać na uczciwym przekonaniu potencjalnego klienta do zakupu lub skorzystania z usługi, którą oferujemy w celu zaspokojenia jego potrzeb i dostarczenia mu produktów, które mogłyby wpłynąć na jego zadowolenie. Zdarza się też niestety, że reklamy ukazują rzeczywistość w sposób podkoloryzowany, obiecując wspaniałe i szczęśliwe życie tylko pod warunkiem zakupu lub skorzystania z danych usług, najczęściej też bez świadomości odbiorcy.
Tutaj zbliżamy się do różnic między perswazją a manipulacją. Mimo że zarówno w perswazji, jak i w manipulacji, stosuje się dużo podobnych narzędzi i technik, to różnice między nimi są zauważalne. Perswazja jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi oddziaływania na ludzi i różni się od manipulacji tym, że przekonanie danej osoby do czegoś nie będzie szkodliwe dla tej osoby w przyszłości. Powinna być więc realizowana w sposób uczciwy i demokratyczny. Perswazja w reklamie nie polega na manipulowaniu drugim człowiekiem, a raczej na przekonywaniu go do towaru lub usługi korzystnej dla niego.
Manipulację cechują: niejawność, traktowanie odbiorcy jako narzędzia do osiągnięcia celu, oddziaływanie na odbiorcę poza jego świadomością. Z najczęstszych technik manipulacji możemy wymienić: manipulacje językowe, nadawanie reklamom charakteru autentyczności, stosowanie pozorów informacji, powtarzanie przekazów reklamowych, manipulowanie badaniami i opiniami, sztuczne wzbudzanie emocji u odbiorcy, stosowanie metafor i przenośni.
Jak widać, jest wiele technik, które mają duże powodzenie w przekazie reklamowym, za pomocą których można wpływać na postawy, myśli lub zachowania konsumentów. Bez względu czy jesteśmy w pozycji odbiorcy, czy nadawcy, powinniśmy być świadomi różnic pomiędzy technikami manipulacyjnymi a perswazyjnymi, ponieważ tylko rozpoznanie mechanizmów, którymi rządzi się reklama, pozwoli na uczciwe relacje na linii producent — konsument.